Korzystanie z wód na potrzeby gospodarstwa domowego lub rolnego jest prawem przysługującym właścicielom nieruchomości. Należy jednak pamiętać, że przepisy ustawy Prawo wodne wyznaczają granice tzw. zwykłego korzystania z wód, a ich przekroczenie wiąże się z koniecznością uzyskania odpowiednich zgód wodnoprawnych.

Kiedy można pobierać wodę bez pozwolenia wodnoprawnego?

Zgodnie z art. 33 ustawy Prawo wodne, zwykłe korzystanie z wód przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości. Obejmuje ono korzystanie z:

• wód stanowiących własność właściciela gruntu,
• wód podziemnych znajdujących się w tym gruncie,

na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego.

Warunkiem jest, aby pobór wody nie przekraczał średniorocznie 5 m³ na dobę. W takim przypadku pobór wód, co do zasady, nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Kiedy konieczne jest pozwolenie wodnoprawne?

Jeżeli pobór wody wykracza poza granice zwykłego korzystania z wód – na przykład przekracza limit 5 m³ na dobę lub służy celom innym niż potrzeby własnego gospodarstwa domowego czy rolnego. Wtedy stanowi on usługę wodną w rozumieniu art. 35 ustawy Prawo wodne.

W takim przypadku, zgodnie z art. 389 pkt 1 ustawy, wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Aby je otrzymać, należy złożyć odpowiedni wniosek wraz z wymaganymi załącznikami. 

Sprawdź, jak uzyskać pozwolenie wodnoprawne: https://www.gov.pl/web/wody-polskie/pozwolenie-wodnoprawne  

Studnia a obowiązki wodnoprawne

Warto podkreślić, że prawo do zwykłego korzystania z wód nie oznacza automatycznie możliwości wykonania urządzenia wodnego bez wymaganych zgód. Z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub dokonania zgłoszenia zwolnione jest jedynie wykonanie studni służącej do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód, jeżeli głębokość ujęcia nie przekracza 30 metrów.

Oznacza to, że:

• wykonanie studni głębszej niż 30 m wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego,
• pozwolenie jest również konieczne wtedy, gdy pobór realizowany jest w ramach usług wodnych, niezależnie od głębokości ujęcia.

Odpowiedzialne korzystanie z zasobów wodnych

Pobór wód przekraczający limit przewidziany dla zwykłego korzystania z wód może zwiększać presję na lokalne zasoby wodne. W warunkach pogłębiającej się suszy prowadzi to do obniżania poziomu wód gruntowych, a w konsekwencji może przyczyniać się do wysychania studni, pogorszenia warunków wilgotnościowych gleb oraz ograniczenia przepływów w ciekach wodnych.

Dlatego monitorowanie stanu zasobów wodnych oraz racjonalne gospodarowanie wodą służą ochronie środowiska i zapewnieniu bezpieczeństwa wodnego mieszkańców. Szczególne znaczenie ma zagwarantowanie dostępu do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, co pozostaje jednym z podstawowych celów działalności Wód Polskich.