8 marca, w Dniu Kobiet, na placu gminnym w Dopiewie odbyło się wyjątkowe wydarzenie pod nazwą „Wioska Kobiet”, która połączyła atmosferę rodzinnego festynu z żywą lekcją historii.  Na odwiedzających czekało ponad 20 stanowisk z różnorodnymi aktywnościami i wyzwaniami.

Uczestnicy mogli spróbować swoich sił m.in. w skokach w workach, toczeniu obręczy, szyciu szmacianych lalek, budowaniu samolotów bez silnika, rozwiązywaniu zagadek logicznych czy w dawnych grach podwórkowych. Dużym zainteresowaniem cieszyła się także możliwość zdobycia Patentu Zaradności. Aby go otrzymać, należało wykonać 10 zadań oraz poznać historie Cichych Bohaterek.

I to właśnie poznanie historii jedenastu kobiet związanych z terenem Gminy Dopiewo było jednym z głównych punktów wydarzenia. W sylwetki kobiet z Dopiewa, Zakrzewa i okolic, których spokojne życie zostało przerwane przez wojnę, wcieliły się uczennice Szkoły Podstawowej im. Jana Brzechwy w Dopiewie. Dzięki ich opowieściom uczestnicy mogli poznać historie.

Podczas festynu można było obejrzeć krótkie filmy poświęcone bohaterkom, porozmawiać z odtwórczyniami ich ról oraz dowiedzieć się więcej o historii regionu.

W odkrywaniu tych historii pomagali również eksperci reprezentujący Muzeum Powstańców Wielkopolskich w Lusowie, Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie, Fort VII – Muzeum Martyrologii i Muzeum Dzieci Polskich – Ofiar Totalitaryzmu w Łodzi.

Inicjatywa została zorganizowana w ramach ogólnopolskiego projektu Instytutu Pamięci Narodowej „Silni Polską!”. Za jej przygotowanie odpowiadał zespół dziesięciu uczestniczek pracujących pod opieką Małgorzaty Rogal-Dropińskiej, przy wsparciu Magdaleny Siemiątkowskiej oraz asystentki.

„Wioska Kobiet” mogła powstać dzięki ogromnemu zaangażowaniu wolontariuszy i młodzieży, a także wsparciu instytucji, szkół, muzeów i sołectw. Wspólna praca wielu osób sprawiła, że wydarzenie stało się przestrzenią spotkania różnych pokoleń – od najmłodszych uczestników po seniorów.

Dziękujemy wszystkim, którzy byli z nami tego dnia. Dzięki Wam historie naszych Cichych Bohaterek wybrzmiały głośniej niż kiedykolwiek wcześniej.

Ciche Bohatereki

Marianna Machnicka

Zwykłe, spokojne życie matki sześciu dzieci – gospodarstwo w Dopiewie, codzienna praca, rodzinne ciepło. Wszystko przerwała wojna. Niemcy wyrzucili ich z domu, aresztowali całą rodzinę. Marianna trafiła do Auschwitz, gdzie zmarła z wycieńczenia. Jej świat – pełen troski o dom i dzieci – został zniszczony.

Zofia Mazurek

Młoda matka, najstarsza córka Marianny Machnickiej, która pragnęła tylko wychować córkę w pokoju. Wojna zabrała jej męża, a potem – podczas masowych aresztowań – całą rodzinę. Zmuszona była zostawić trzyletnią Stasię, by ocalić jej życie. Zofia zginęła w Auschwitz, nigdy już nie przytuliła dziecka.

Kazimiera Machnicka

Córka Marianny Machnickiej, miała 20 lat, marzyła o dorosłości, o pracy, o normalnym życiu. Wojna zabrała jej wszystko – dom, rodzinę i młodość. Aresztowana, wywieziona do Auschwitz, zmarła z głodu i chorób.

Janina Machnicka

Nastoletnia dziewczyna, córka Marianny Machnickiej, siedemnastolatka, która zamiast szkoły i zabawy poznała strach i obóz koncentracyjny. W Auschwitz przeżyła tylko kilka miesięcy. Jej ciche, dziewczęce życie zostało zdeptane przez wojnę.

Aniela Machnicka

Najmłodsze dziecko Marianny Machnickiej. Miała 13 lat, gdy trafiła do obozu dla dzieci w Łodzi. Z beztroskiej codzienności została rzucona w głód, choroby, ciężką pracę. Przeżyła, ale Wojna wyrwała ją z beztroski, do której już nigdy nie mogła powrócić.

Janina Zielińska

Jej rodzina żyła zwyczajnie – praca, dom, święta, sąsiedzkie życie. Wojna sprowadziła strach i konieczność podejmowania decyzji większych niż jakiekolwiek ludzkie siły. Ukrycie małej Stasi było ogromnym ryzykiem. Janina, choć sama doświadczyła strat, chroniła życie dziecka, bo wojna odebrała im wszystkim bezpieczeństwo i normalność.

Marta Morkowska

Prosta, piękna codzienność: dom przy Polnej, mąż nauczyciel, maleńka córeczka, ona w ciąży z kolejnym dzieckiem. Wojna złamała tę harmonię. Gestapo zabrało jej męża, który zginął w transporcie ewakuacyjnym z obozu w Żabikowie. Marta została sama, bez grobu, przy którym mogłaby zapalić znicz. Wojna zburzyła jej szczęście i zostawiła ją w samotności, której nie wybierała.

Teodora Klaczyńska

Żyła w Zakrzewie spokojnie, tuż przy lesie. Wojna zamieniła ten las w miejsce zbrodni. Z okna patrzyła na ciężarówki wiozące ludzi na śmierć. Codzienność została zastąpiona strachem, odpowiedzialnością i milczącą grozą, której nie dało się już nigdy zapomnieć. Wojna na zawsze odebrała jej spokój zwykłego dnia.

Prakseda Mączyńska

Młoda dziewczyna z Zakrzewa, której wojna zabrała dom, poczucie bezpieczeństwa i przyszłość. Z narażeniem życia prowadziła ukryte zapiski o egzekucjach w lasach Palędzia, a później sama została wysiedlona. Jej spokojne przedwojenne życie zamieniło się w tułaczkę i nieustanny strach.

Maria Suszczewicz

Przed wojną była nauczycielką, żyła skromnie, spokojnie. Wojna rzuciła ją w sam środek dramatu – przekazano jej małą żydowską dziewczynkę, Zosię, którą należało ukryć. Wojna zmieniła jej spokojny los w nieustanne balansowanie między odwagą a śmiertelnym ryzykiem.

Janina Lewandowska

Kobieta pełna pasji i planów, pilotka, córka generała, dowódcy Powstania Wielkopolskiego. Wojna zabrała jej wszystko: wolność, lotnictwo, dom, a ostatecznie – życie. Zginęła w Katyniu, jako jedyna kobieta zamordowana w tym lesie. Wojna sprawiła, że jej lot ku wolności został gwałtownie zatrzymany.