Ojciec Marian Żelazek - urodzony w Palędziu misjonarz, który za pomoc trędowatym, działalność misyjną i oświatową w Indiach został nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla. 

       

Przyszedł na świat 30.01.1918 r. Był siódmym z szesnaściorga dzieci w rodzinie włościańskiej Stanisława i Stanisławy (z Szymkowiaków) Żelazków.  Został ochrzczony 10.02.1918 r.  w Kościele w Skórzewie. Pierwsze 8 lat życia spędził w Palędziu. Szkołę podstawową rozpoczął w Dopiewcu i kontynuował w Poznaniu, gdzie Żelazkowie przeprowadzili się w 1926 r. Potem uczęszczał do gimnazjum misyjnego w Górnej Grupie pod Grudziądzem. W 1937 r. rozpoczął nowicjat w seminarium duchownym w Chludowie, u werbistów. Pierwsze śluby zakonne złożył 4.09.1939 r., tuż po wybuchu II wojny światowej. 

Większość okupacji spędził w obozach. Po aresztowaniu 20.05.1940 r. został osadzony w Forcie VII w Poznaniu, skąd trafił do Dachau, gdzie przebywał do wyzwolenia obozu do 29.04.1945 r., a pięć miesięcy  w 1941 r.,  spędził w obozie w Gusen. 

Po wojnie studiował w Rzymie w Instytucie Anselmianum. Święcenia kapłańskie przyjął 18.09.1948 r. Pracę misyjną rozpoczął 21.03.1950 r. w Indiach, gdzie przez 25 lat pracował wśród Adiwasów w dżungli. 

Organizował m.in. placówkę misyjną w Bondamuda. Od 1.06.1975 r., przez długie lata, pomagał trędowatym w  Purii nad Zatoką Bengalską, gdzie zmarł 30.04.2006 r.

Poświęcenie i działalność Ojca Mariana Żelazka zostały docenione. Ruch Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata MAITRI zgłosił misjonarza w 2002 r. do Pokojowej Nagrody Nobla. 

Ojciec Marian Żelazek otrzymał: Medal im. Karola Marcinkowskiego (2000 r.), Statuetkę „Złotego Hipolita” (2002 r.), Medal Polonia Mater Nostra Est (2003 r.), Nagrodę im. Sérgio Vieira de Mello (2005 r.) i Honorowe Obywatelstwo Miasta Poznania (2005 r.).

Misjonarz, podczas wizyty w kraju, 12.08.2002 r. odwiedził Gminę Dopiewo. 

Miejsca związane z misjonarzem - na terenie Gminy Dopiewo:
 

LEGENDA do mapy powyżej:

  1. W pobliżu tej tablicy, między dzisiejszą ul. Ojca Mariana Żelazka a ul. Nową, stał dom rodzinny, w którym urodził się misjonarz. Dom nie zachował się do czasów współczesnych.
  2. Kościół pw. św. Marcina i św. Wincentego w Skórzewie – miejsce chrztu przyszłego misjonarza w 1918 r.
  3. Krzyż z tablicą pamiątkową u zbiegu ul. Słonecznej i ul. Nowej, w Palędziu.
  4. Tablica pamiątkowa na murze Świetlicy Wiejskiej w Palędziu, przy ul. Leśnej 17, odsłonięta 12.08.2007 r., z okazji piątej rocznicy wizyty Ojca M. Żelazka. 
  5. Głaz pamiątkowy przy skrzyżowaniu ul. Pocztowej i Ojca M. Żelazka w Palędziu, odsłonięty, 14.09.2008 r. Miejsce organizacji corocznych uroczystości Towarzystwa Pamięci Ojca Mariana.
  6. Rondo w Skórzewie przy ul. Poznańskiej i ul. Kolejowej zyskało Patrona – Ojca Mariana Żelazka w 2018 r. 
  7. Dom Pomocy Społecznej w Lisówkach - miejsce spotkania z seniorami w 2002 r.
  8. Szkoła Podstawowa w Dopiewcu przy ul. Szkolnej. Miejsce rozpoczęcia edukacji.
  9. Wizyta Ojca Mariana Żelazka w Urzędzie Gminy w Dopiewie, 2002 r.
Słowniczek:

Werbiści - misjonarze, głoszący ewangelię. Historia zgromadzenia sięga 1875 r. Pracują w kilkudziesięciu krajach na 6 kontynentach. Obecni w Polsce od 1920 r. , przy czym utworzenie Prowincji Polskiej przypada na 1935 r.

Fort VII – podczas II wojny światowej, w okresie okupacji niemieckiej, obóz zagłady działający na terenie Fortu VII Twierdzy Poznań.

Adiwasi – rdzenna ludność Indii, plemiona koczownicze, mówiące różnymi językami

Leprozoria – kolonie trędowatych, współcześnie nadal istnieją w Indiach.

Trąd – choroba zakaźna, napiętnowana społecznie

OFICJALNE LOGO Z OKAZJI 100. ROCZNICY URODZIN

 

    Pamiątkowy wpis Ojca Mariana Żelazka w kronice Domu Pomocy Społecznej w Lisówkach z 2002 roku

    Wizyta Ojca Mariana Żelazka w Urzędzie Gminy Dopiewo w 2002 roku.

    Na zdjęciu obok misjonarza Wójt Gminy Dopiewo Andrzej Strażyński (1993-2010) oraz kierownik Referatu Zagospodarowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Jan Adam Wasielewski.

    O. M. Żelazek

    Pamiątka z podpisem o. Mariana Żelazka, przekazana uczestnikom spotkania w Palędziu 12.08.2002 r. Egzemplarz z archiwum Marii Popowskiej.

     

    Podpisy do zdjęć poniżej

    1. Ojciec M. Żelazek w miejscu, w którym stał dom rodzinny Żelazków - Palędzie, ul. Nowa.
    2. Spotkanie O. M. Żelazka z mieszkańcami Palędzia. Zbieg ul. Nowej i ul. Słonecznej.
    3. Ks. Abp Raphael Cheenath, werbista z Indii, podczas wizyty w Palędziu.
    4. Przy głazie pamiątkowym. Palędzie, skwer u zbiegu ul. Pocztowej i ul. Ojca M. Żelazka.
    5. Spotkanie O. M. Żelazka z mieszkańcami Palędzia.
    6. Zdjęcie rodzinne Żelazków przy wiatraku. Palędzie, ul. Nowa. Kilkuletni Marian siedzi przed kobietą w białej bluzce.

    RODZINA ŻELAZKÓW W PALĘDZIU XIX - XX w.

    1880  r.do Palędzia, przenosi  się z Dąbrowy, pochodzący ze Skórzewa Marcin Żelazek (1851-1926) wraz z żoną Antonią 
    z domu Kasprzak (1853-1927). Zakładają gospodarstwo rolne. Kontynuują młynarskie tradycje - stawiają drewniany wiatrak, napędzajacy urządzenia  młyna.


    ZAGRODA WŁOŚCIAŃSKIEJ RODZINY ŻELAZKÓW W PALĘDZIU - OLSZYWCE
    Na ilustracji: 1. Dom rodzinny  - rozebrany w latach 60. XX w.    2. Stodoła -  zaadoptowana na mieszkanie, w pierwszej poł. lat 30. XX w.; 3. Wiatrak -  spłonął w latach 30 XX w. po uderzeniu pioruna   4. Budynek gospodarczy    5. Nieistniejąca studnia - żuraw   6. Obecna ul. Nowa. Stodoła i budynek gospodarczy stoją do dziś (2022 r.)

    W 1885 r. na świat przychodzi Stanisław (5.10.1885 - 4.11.1971) jako piąte dziecko Żelazków, przyszły spadkobierca ojcowizny 
    w Palędziu i ojciec obu misjonarzy – Stanisława i Mariana. Osoba kreatywna i przedsiębiorcza (28.10.1917 r. - wybrany na członka Reprezentacji Parafialnej w Skórzewie; delegat Powiatu Poznańskiego Zachodniego na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu 
    (3-5.12.1918 r.); uczestnik Powstania Wielkopolskiego 1918/1919; 1924 r. - wybrany wiceprezesem Kółka Rolniczego w Skórzewie).

    15.11.1908 r. Stanisław Żelazek poślubił w kościele skórzewskim Stanisławę Szymkowiak (16.03.1885 - 23.12.1950 ), córkę Michała
     i Katarzyny z domu Wiciak (włościan z Palędzia).W latach 1909-1930 mieli 16 dzieci (dwoje spośród nich zmarło w wieku niemowlęcym).

    1928 r. na skutek światowego kryzysu gospodarczego Żelazkowie sprzedali majątek w Palędziu i przenieśli się do trzypokojowego mieszkania przy ulicy Pamiątkowej na poznańskiej Wildzie. Jakiś czas Stanisława z najmłodszymi dziećmi korzystała z gościny brata Walentego Szymkowiaka w Palędziu. Uruchomili sklep spożywczo-warzywniczy w Poznaniu przy ul. Pamiątkowej, który stanowił główne źródło dochodu dla licznej rodziny.


    Rodzina Żelazków, 1923 r.

    Na zdjęciu:
    Na górze - od lewej: Wacław (1919), Stanisław (1916), Mieczysław (1909), Kaźmierz (1911), Marian (1918).
    Na środku - od lewej: Stanisław (1915), Stanisława (z domu Szymkowiak) z córką Urszulą (1930), Stanisław z córką Zosią (1929), Maria (1914), Władysław (1913). 
    Na dole - od lewej: Janina (1922), Irena (1926), Henryk (1927), Zdzisław (1924) 
    w nawiasach daty urodzin


    Jubileusz 70. urodzin Michała Szymkowiaka, 1924r. 

    Od dołu- z lewej: rodzice o. Mariana Żelazka - Stanisława i Stanisław Żelazkowie wraz z dziećmi: Wacławem i Janem, dziadkowie o. Mariana Żelazka (po kądzieli), rodzice Stanisławy - Michał Szymkowiak, Katarzyna Szymkowiak z domu Wiciak (w tradycyjnym wielkopol-skim stroju),siostra Michała z wnuczką.
    Od góry - z lewej: wujkowie i ciocie o. Mariana Żelazka, bracia Stanisławy z żonami i siostra:Wawrzyn Szymkowiak z żoną, Marianna Szymkowiak (z domu Kaszub) z córką Czesławą i mężem Walentym, Franciszek (brat Walentego), Józefa (najmłodsza siostra Stanisławy, zakonnica od1921 r.).

    DWAJ MISJONARZE

    Przeprowadzka na poznańską Wildę, atmosfera rodzinnego domu i związek rodziny Żelazków z nową parafią p.w. Zmartwychwstania Pańskiego zaowocowały powołaniami dwóch synów do służby Bogu.  Marian - młodszy i bardziej znany z braci misjonarzy, urodził się 2 lata po Stanisławie i  żył 14 lat dłużej. 


    Dwaj przyszli misjonarze Marian i Stanisław z rodzicami - na poznańskiej Wildzie,1949 r.

    O. MARIAN ŻELAZEK  SVD 
    (30.01.1918 – 30.04.2006)

    Po ukończeniu Liceum Marii Magdaleny w Poznaniu wstąpił do Niższego Seminarium Księży Werbistów (SVD) w Górnej Grupie.
    W maju 1940 r. - aresztowany i wywieziony do Fortu VII w Poznaniu wraz z innymi werbistami. Spędził 5 lat w obozach koncentracyjnych w Dachau i Gusen. Spośród 26-osobowej grupy, zginęło 14 werbistów. Wspominał: „Ile razy któryś z moich kolegów seminaryjnych umierał w obozie, stawałem się jakby spadkobiercą i jego powołania”.
    Po zakończeniu wojny wyjechał do Rzymu, na studia teologiczne na Anselmianum.
    18.09.1948  r. -  wyświęcony w Rzymie na kapłana.
    21.03.1950 r. - wyjechał na misję do Indii, prowadził pracę duszpasterską wśród pierwotnego ludu Adiba.
    1964  r. - został inspektorem 171 szkół katolickich w okręgu Sinbar (Indie).
    1968 r. - zorganizował placówkę misyjną w Bundamurola (Indie), gdzie wybudował Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej.
    1.06.1975 r. - rozpoczął pracę w Puri (stan Orissa) nad Zatoką Bengalską – to jedno 
    z najświętszych miast Hindusów. Zorganizował pomoc dla trędowatych, widząc ich  nędzę, a ze strony społeczeństwa pogardę i odrzucenie. Urządził leprozorium dla 600 osób - dał dach nad głową, zbudował szkołę i stworzył miejsca pracy. Wspominał: „Tylko misjonarz żyjący głęboką wiarą, uprzejmy i tak zwyczajnie dobry może przybliżyć ludziom Chrystusa”.
    11.12.1985 r. - poświęcenie Kościoła p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Puri. Otwarcie Centrum Poszukiwania Prawdy.
    18.09.1998  r. - obchodził Złoty Jubileusz Kapłaństwa.
    2002  r. - nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla. Wśród wielu nagród za działalność na rzecz trędowatych, najbardziej cenił sobie tytuł, jaki nadali mu podopieczni „Bapa”, czyli Ojciec.
    21.01.2006 r. - po latach zabiegów i starań o. M. Żelazka, otwarto w Puri Centrum Duchowości Św. Arnolda.
    30.04.2006  r. - umarł w Puri, został pochowany na cmentarzu werbistów w Jharsuguda.
    Mottem jego życia było powiedzenie: 
    „Nie jest trudno być dobrym, wystrczy tylko chcieć”.

    Ks. dr STANISŁAW ŻELAZEK CR 
    (15.08.1916- 20.08.1990)

    Związał swoje życie ze Zgromadzeniem Zmartwychwstańców (CR), wstępując do Niższego Seminarium Duchwnego na Wildzie w Poznaniu.
    15.08.1937  r. - złożył śluby zakonne w Krakowie.
    do1940  r. - studiował filozofię i teologię na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W obawie przed wysyłką na Sybir wrócił pieszo do Krakowa.
     3.11.1940  r. - przyjął święcenia kapłańskie.
    1945  r. - został magistrem teologii na Uniwersytecie Jagiellońskim.
    31.05.1949 r.- uzyskał tytuł doktora teologii, studiował razem z ks. Karolem Wojtyłą, przyszłym Papieżem.
    1952-1956 -  został profesorem teologii moralnej, wykładał w Seminarium Duchownym na Wildzie 
    w Poznaniu.
    1956-1959 -  rektor Wyższego Seminarium Duchwnego w Krakowie.
    7.11.1959 r. - został przełożonym Zgromadzenia Zmarchwystańców w Rzymie oraz rektorem seminarium i generalnym archiwistą.
    1962 r. - uzyskał tytuł doktora prawa kanonicznego  na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim.
    1964 - 1965 - pełnił funkcję rektora na Menterolli - jednym z najstarszych Sanktuariów Maryjnych w Europie.
    1966 - 1990 - następne 25 lat kapłaństwa poświęcił na misyjną pracę duszpasterską w Brazylii, gdzie był  proboszczem kilku parafii: (1966 - 1977 - w Santa Barbara w Rio Claro, 1978-1982 - w Sagrada Familia w Sao Paulo, 1982-1985 w Butanta, 1985 - 1990 - Franco da Rocha); autor wielu artykułów 
    w czasopismach brazylijskich i w „Dzienniku Chicagowskim”.
    20.08.1990 r. - zmarł nagle w Poznaniu na 13 dni przed Złotym Jubileuszem kapłaństwa, pochowany w grobowcu zmartwychwstańców na cmentarzu Junikowo w Poznaniu.

        Przez całe życie był wierny hasłu zmartwychwstańców „Prawdą i Miłością”.


    W styczniu 2021 r. ukazał się pierwszy numer kwartalnika „Misjonarz z Palędzia”, którego wydawcą jest Towarzystwo Przyjaciół Ojca Mariana Żelazka z Palędzia. To nowa inicjatywa palędzian, dla których pochodzący z ich miejscowości nestor polskich misjonarz, znany m.in. z opieki nad trędowatymi i działalności oświatowej w Indiach, jest siłą napędową - spirytus movens. 

    Kwartalnik nr 1 w postaci pdf - część 1:

     PDF icon misjonarz_z_paledzia_nr_1-2021_cz.1._chrzest_i.szymkowiak_wystawa.pdf

    Kwartalnik nr 1 w postaci pdf - część 2:

     PDF icon misjonarz_z_paledzia_nr_1-2021_cz._2_babcia_antonina_i_dziadek_marcin_zelazkowie.pdf